Zaman damgasının mevzuattaki yeri, bordro zarfı için hangi yükümlülüğü nasıl karşıladığı ve ıslak imza, e-imza, KEP ile karşılaştırması.
OnayPro'nun mevcut yapısı ve hukuki karşılığı
OnayPro bordro zarfını ESHS (TÜBİTAK Kamu SM) zaman damgasıyla üretir; çalışan uygulamaya OTP ile kimlik doğrulayarak girer; zarfı onaylama / reddetme kararı ve erişim kayıtları yine zaman damgalı olarak loglanır. Bu yapı, raporda dayanak gösterilen üç ölçüyü şöyle karşılar :
- 4857 m.37 (ücret hesap pusulası verme) : damgalı zarf + doğrulanmış teslim kaydı ile karşılanır.
- SSİY m.105 (ücret tediye bordrosu) : ücret bankadan ödendiğinde işçi imzası aranmadığından karşılanır; elden ödeyen işverenin ayrıca imza alması gerekir.
- Uyuşmazlıkta ispat (HMK m.199-205) : damgalı zarf + OTP'li giriş + damgalı onay kaydı, KEP'in veremediği içerik kabulü kanıtını üretir ve ıslak imzaya en yakın takdiri delil zincirini kurar. Yalnızca HMK m.205/2 "senet hükmü" için çalışanın kendi güvenli e-imzası gerekir; bu, kesin delil isteyen şirketlere seçenek olarak sunulabilir.
Sonuç : OnayPro, bu raporda incelenen yöntemler içinde zaman damgasının güçlü yanlarını (bütünlük, tarih, düşük maliyet, otomasyon) kullanırken zayıf yanını (kabul ispatı) OTP + onay/ret loguyla kapatan modeldir.
Bölüm 1 — Zaman damgasının hukuki niteliği ve bordro zarfındaki yeri
1.1 Mevzuattaki tanımı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.3/h : Zaman damgası, bir elektronik verinin üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla, Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS : TÜBİTAK Kamu SM, e-Güven, TürkTrust vb.) tarafından elektronik imzayla doğrulanan kayıttır. Geçerli sayılması için BTK'ya bildirimli bir ESHS'den alınması gerekir; ESHS kayıtları en az 20 yıl saklanır.
Kritik ayrım : Zaman damgası bir imza değildir. Üç şeyi ispatlar : (1) belge damga anında vardı, (2) damgadan sonra değiştirilmedi (hash bütünlüğü), (3) damga anı güvenilir bir üçüncü tarafça tespit edildi.
1.2 İspat hukukundaki konumu (HMK)
- HMK m.199 : Elektronik ortamdaki veriler "belge"dir; zaman damgalı PDF bu kapsamda takdiri delildir. Hâkim ağırlığını serbestçe değerlendirir.
- HMK m.205/2 : Yalnızca güvenli elektronik imza ile oluşturulan veriler "senet hükmünde"dir. Tek başına zaman damgası bu kuvvete ulaşmaz; e-imza + zaman damgası birlikte ulaşır ve damga, sertifika süresi dolsa bile imzanın geçerliliğini uzun vadede korur (LTV).
- 5070 m.5 : Güvenli e-imza, elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur (resmî şekle bağlı işlemler hariç; bordro bu istisnaya girmez).
1.3 Bordro zarfı özelinde : iki ayrı yükümlülük, iki ayrı ölçü
| Yükümlülük | Dayanak | Ne aranır | Zaman damgasının karşıladığı kısım |
|---|---|---|---|
| Ücret hesap pusulası verme | 4857 m.37 | İşverenin imzasını veya işyerinin özel işaretini taşıyan pusulanın işçiye verilmesi. İşçi imzası şart değil. | Büyük ölçüde karşılar : damgalı PDF + teslim kaydı (portal log / KEP). ÇGM 13.11.2017 görüşü de KEP ile gönderimi m.37'yi yerine getirir sayar. |
| Ücret tediye bordrosu düzenleme | 5510 m.102/e-5, SSİY m.105 | Bordroda zorunlu unsurlar + işçinin imzası; banka kanalıyla ödemede imza aranmaz. Eksik bordro : aylık brüt asgari ücretin ½'si idari para cezası. | Kısmen : ücret bankadan ödeniyorsa imza aranmadığından damgalı bordro yeterli; elden ödemede işçi imzası (ıslak/e-imza) gerekmeye devam eder. |
| Uyuşmazlıkta ispat (fazla mesai, kesinti, ödeme) | HMK m.199-205, Yargıtay 9. HD içtihadı | İşçinin ihtirazi kayıtsız imzaladığı bordro, sahteliği ispat edilene kadar kesin delil; imzasız bordro banka kaydıyla uyuşsa bile tanıkla çürütülebilir. | Tek başına karşılamaz : damga belgeyi sabitler ama "işçi kabul etti" demez. Samsun BAM 8. HD, 22.06.2023, E.2023/349 K.2023/1085 : KEP ile gönderilen bordrolar imzalı sayılmadı. |
Bölüm 2 — Islak imza, güvenli e-imza, KEP, zaman damgası ve OnayPro : karşılaştırma
| Ölçüt | Islak imza | Güvenli e-imza (NES) | KEP | Zaman damgası | OnayPro |
|---|---|---|---|---|---|
| Hukuki temel | TBK m.14-15, HMK m.205/1 | 5070 m.5, HMK m.205/2 | KEP Yön. m.15 (senet hükmünde, aksi ispatlanana dek kesin delil), 4857 m.109 | 5070 m.3/h, HMK m.199 | 5070 m.3/h (ESHS damgası), HMK m.199 (zarf + OTP'li erişim ve onay/ret kayıtları), 4857 m.37 |
| Ne ispatlar | Kimlik + irade | Kimlik + irade + bütünlük | Gönderim, teslim, okunma zamanı (m.12/2 : ertesi iş günü okunmuş sayılır) + içerik bütünlüğü | Varlık anı + bütünlük | Varlık anı + bütünlük + teslim/erişim zamanı + OTP ile doğrulanmış çalışanın onay/ret iradesi |
| Delil gücü | Kesin delil (sahtelik iddiası dışında) | Senet hükmünde | Tebliğ için kesin; içerik kabulü için yetersiz (Samsun BAM 2023) | Takdiri delil; e-imzayla birleşince güçlenir | Damga + OTP + onay logundan oluşan güçlü takdiri delil zinciri; kesin delil isteyen şirkete çalışan e-imzası seçeneği |
| İşçi tarafı gereksinimi | Fiziksel hazır bulunma | Kişisel NES sertifikası (≈ 300-600 ₺/yıl) veya mobil imza | Kişisel KEP hesabı + yazılı kabul | Hiçbiri (işveren tarafında üretilir) | Yalnızca cep telefonu (OTP); sertifika ya da KEP hesabı gerekmez |
| Birim maliyet | Kâğıt, kurye, arşiv, personel zamanı | Sertifika başına yıllık ücret | İleti başına ücret + işçi hesabı | Damga başına kuruş düzeyi (toplu paket) | Damga + SMS bildirimi ve uygulama kullanım ücreti |
| Operasyon | Toplama, takip, saklama yükü yüksek; şube/uzaktan çalışanda zor | Sertifika dağıtımı ve yenileme yükü işçi sayısıyla büyür | Her işçiye KEP açtırmak ve kabul almak gerekir | Tam otomatik, toplu | Tam otomatik, toplu; onay/ret durumu İK ekranından anlık izlenir |
| Değiştirilemezlik | Kâğıt sonradan değiştirilebilir, kaybolabilir | Kriptografik | Kriptografik (KEPHS işlem sertifikası) | Kriptografik | Kriptografik; zarf ve onay/ret kaydı ayrı ayrı damgalı |
| Başlıca risk | Boş kâğıda imza, imza inkârı, "ihtirazi kayıt" tartışması | İmza aracının başkasınca kullanımı; sertifika süresi (damga ile giderilir) | "Gönderdim = kabul etti" yanılgısı; fesih bildirimi KEP ile yapılamaz | "Damgalı = imzalı" yanılgısı; tek başına kabul ispatlamaz | OTP'nin başkasıyla paylaşılması; senet hükmü (HMK m.205/2) gereken davada çalışan e-imzasının eklenmesi gerekir |
Islak imza
- En yerleşik içtihat; ihtirazi kayıtsız imzalı bordro işveren için en güçlü delil.
- İşçiye ek araç/hesap gerektirmez.
- Kâğıt, kurye ve arşiv maliyeti; uzaktan/çok şubeli yapıda toplanamaz.
- Sonradan ekleme/değiştirme, imza inkârı ve kayıp riski; tarih ispatı zayıf.
Güvenli e-imza (NES / mobil imza)
- Islak imzayla eş değer; HMK m.205/2 senet hükmü.
- Zaman damgasıyla birleşince hem kimlik hem tarih hem bütünlük.
- Her işçiye sertifika : maliyet ve dağıtım yükü; sertifika yenileme takibi.
- Düşük dijital okuryazarlıkta kullanım direnci.
KEP
- Tebliği tartışmasız ispatlar; 2025 değişikliğiyle İş Kanunu'nda açık dayanak.
- Noter/iadeli taahhütlü maliyetini kaldırır.
- İçerik kabulünü ispatlamaz; bordro "imzalı" sayılmaz (Samsun BAM 2023).
- İşçinin yazılı kabulü ve kişisel KEP hesabı şart; ileti ücreti işverende; fesih için kullanılamaz.
Zaman damgası
- En düşük maliyet, tam otomasyon; çalışana sertifika ya da KEP hesabı gerektirmez.
- Belgenin değişmediğini ve ne zaman var olduğunu üçüncü tarafla kanıtlar; e-imzanın ömrünü uzatır.
- Tek başına kimlik ve irade ispatlamaz. OnayPro bu boşluğu OTP ile doğrulanmış giriş ve zaman damgalı onay/ret kaydıyla kapatır; zincir güçlü bir takdiri delildir, senet hükmü (HMK m.205/2) için çalışanın kendi e-imzası gerekir.
- "Zaman damgası = mahkemede kesin delil" şeklindeki pazarlama söylemi mevzuatta karşılıksızdır; OnayPro'da damga, kabul kanıtının yerine değil yanına konur.
Hazırlayan : OnayPro · 27 Ekim 2026 · Bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.
Kapsam : Türk hukuku (5070, 4857, 5510, HMK, KEP Yönetmeliği). Bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.
Kaynaklar :
5070 sayılı Kanun ·
KEP Yönetmeliği m.12, m.15 ·
SSİY m.105 ·
7555 s.K. / 4857 m.109 (Erdem&Erdem) ·
EY Sirküler 2025/37 ·
Samsun BAM 8. HD E.2023/349 K.2023/1085 (MuhasebeTR) ·
KP Legal – KEP ile bordro ve ÇGM 13.11.2017 görüşü ·
Yargıtay 9. HD E.2025/649 K.2025/4104 ·
Ücret Hesap Pusulası Rehberi 2026 ·
İnciroğlu – elektronik pusula ·
Atan – e-imza ve zaman damgası ·
HMK m.199/205 değerlendirmesi ·
Mobofis (satıcı) ·
EDM KEP (satıcı)